DIEMEN - In het gebouw van de Jesus Christ Foundation Church, een immigrantenkerk in Diemen, kwamen vorige week vrijdag (30 oktober) ongeveer tweehonderd mensen bijeen om te luisteren naar Shane Claiborne, schrijver van onder meer het boek ‘The Irresistible Revolution'.
door Jan Kees Nentjes
De bijeenkomst was georganiseerd door het Emerging Netwerk en Time to Turn. Shane Claiborne en Chris Haw waren bereid een dag eerder naar Europa te komen om, voordat ze naar Duitsland zouden gaan, eerst Nederland aan te doen. Het bezoek van Claiborne was natuurlijk een mooie gelegenheid om de Nederlandse vertaling van zijn boek te presenteren.
Wie het boek al gelezen had, hoorde in de eerste toespraak van Claiborne misschien niet veel nieuws. Maar de manier waarop Claiborne zijn verhaal bracht - hij is een echte ‘storyteller' - zorgde ervoor dat iedereen geboeid zat te luisteren. Shane Claiborne is dan ook een interessante verschijning, niet alleen vanwege zijn bijzondere uiterlijk. Het draaide natuurlijk vooral om zijn verhaal, dat vooral bestond uit een groot aantal anekdotes en grappen die steevast werden gevolgd door zijn eigen hoge schaterlach.
Het verhaal van Claiborne
Het verhaal gaat over een jonge christen die naar eigen zeggen altijd al een ‘believer' was, maar pas op latere leeftijd ‘follower' van Jezus Christus werd. Claiborne ging op zoek naar het hart van het evangelie door zwervers op te zoeken, ‘stage' te lopen bij moeder Theresa en naar Irak te gaan. Hij is een van de oprichters van The Simple Way en woont momenteel in de Potter Street leefgemeenschap in Philadelphia. Kenmerkend voor al zijn handelingen is een uitspraak van moeder Theresa. "We kunnen geen grote dingen doen, maar wel kleine dingen met veel liefde." Op een bescheiden en eerlijke manier probeert Claiborne Jezus' onderwijs in de praktijk te brengen. Het begint steeds klein, als het mosterdzaadje, als het gist.
Maar er gebeuren wel degelijk grote dingen. Claiborne heeft met een aantal medestanders een ‘tiendenfonds' opgericht, bedoeld om mensen te helpen die in de problemen komen en geen of onvoldoende hulp van de staat krijgen. De afgelopen jaren is op die manier al 500 miljoen bij elkaar gebracht om praktische hulp te bieden. Door de hulp aan zwervers en daklozen - schokkend detail: de gemiddelde leeftijd van de dakloze in Amerika is 9 jaar! - hebben Claiborne en zijn vrienden zich al een aantal keer moeten verantwoorden tegenover de rechter, waarbij de rechter bijvoorbeeld over de wetgeving die verbood daklozen eten te geven uitsprak dat die wet niet deugde. Claiborne en zijn maten werden vrijgesproken op alle punten uit de aanklacht.
Je eigen Calcutta
"Calcutta's zijn overal", zei moeder Theresa ooit tegen Claiborne. "Vind je eigen Calcutta." Claiborne vertrok naar zijn thuisland om daar te gaan wonen bij de allerarmsten, in het getto. Door praktische hulp te bieden (kinderopvang, hulp met huiswerk), maar ook door mensen financieel te helpen (met giften of door ze te leren hun eigen groenten te kweken), geven ze handen en voeten aan Jezus opdracht. Een inspirerend voorbeeld, maar hoe doe je dat hier in Nederland? Die vraag leefde onder de aanwezigen en bleef grotendeels onbeantwoord. Claiborne gaf aan dat hij niet voor een ander kan invullen hoe hij zijn leven moet leiden. Ook in de Bijbel zie je verschillende reacties. Zacheüs en Matteüs, beiden tollenaar. De laatste laat alles achter zich om Jezus te volgen, de eerste geeft de helft van zijn bezit aan de armen en vergoedt viervoudig wat hij van zijn slachtoffers heeft afgenomen.
Toch bleef de vraag hangen. De forumdiscussie was bedoeld om meer helderheid te krijgen, maar dat gesprek kwam helaas niet zo goed uit de verf. De vraag hoe we het aanstekelijke voorbeeld van Claiborne vertalen naar onze situatie is wellicht een te grote vraag om in één dag te beantwoorden. Of we zijn er nog niet aan toe. Dat is de stelling van een van de panelleden van het forum, Johan ter Beek. In een reflectie op het symposium schrijft hij op www.emergingchurches.nl dat we in Nederland nog te veel denken in tegenstellingen als links en rechts, orthodox en vrijzinnig etcetera. We vinden figuren als Claiborne inspirerend, maar weten bijna niets van de bronnen die hij gebruikt. Kennis van onder meer het anabaptisme, de '12 marks of monasticism' en van moderne theologie is nodig om hier in Nederland in onze eigen context op een creatieve manier vorm te geven aan de navolging van Jezus.
Koffie
De zaal reageerde enthousiast op de lezingen van Claiborne en Haw, en de vragenronde na de tweede lezing werd goed benut. Tussen de lezingen door konden de bezoekers genieten van een buffet met vegetarisch, biologisch eten en van eerlijke Silaa-koffie die door leefgemeenschap Elim wordt geimporteerd.
Time to Turn
Frank Mulder van Time to Turn presenteerde de Nederlandse vertaling van het boek aan de schrijver zelf. Hij deed dat in de gedaante van moeder Theresa. ‘A bit odd', volgens Claiborne. ‘I thought you were further away'. De vertaling van het boek is de vierde uitgave in de Time to Turn-reeks. Op de vraag waarom juist dit boek is vertaald, antwoordt Frank: "Het boek ging in Nederland al een tijd van hand tot hand. Ook wij kregen het regelmatig onder ogen met de opmerking: ‘dit zullen jullie wel leuk vinden'. Het boek behandelt thema's als gerechtigheid, zorg voor het milieu en de naaste, het opzoeken van mensen die zijn buitengesloten; thema's waar wij al jaren mee bezig zijn."
"Shane geeft je een ongemakkelijk gevoel. Als je naar hem luistert, besef je dat je in je eigen leven ook dingen anders kunt en moet doen. Iedereen moet voor zichzelf ontdekken op welke manier dat moet. Het is wel altijd een beweging naar beneden toe. We zijn geroepen mensen op te zoeken die zijn buitengesloten. Jezus volgen betekent altijd ‘eruit stappen', dat wil zeggen: uit je vertrouwde omgeving waarin je het allemaal voor elkaar hebt. Het is geen kwestie van idealisme, maar stap voor stap Jezus volgen. Een idealist die een bepaald resultaat wil behalen (wereldvrede, een einde aan armoede) raakt gefrustreerd en krijgt een burn-out of vervalt in geweld."
Time to Turn is een beweging van jongeren die vanuit hun geloof willen kiezen voor rechtvaardige en duurzame levensstijl. Time to Turn is in 1996 begonnen als milieuproject van een aantal christelijke organisaties. In 2005 ging Time to Turn verder als zelfstandige organisatie.